Hi! Ngayon pag-uusapan natin ang isa sa pinakamalaking banta online — ang phishing.
Ano ito, at paano maiwasang maging biktima?
I-break down natin.
Ang phishing ay kapag sinusubukan ng mga scammer na kunin ang personal information mo — passwords, bank card numbers, at iba pa. Gumagawa sila ng pekeng websites na mukhang totoo, o nagpapadala ng messages na parang galing sa mga kilalang kumpanya, para ilagay mo ang data mo.
Bakit nila gusto ito? Gamit ang detalye mo, maaari nilang kunin ang pera sa accounts mo, kumuha ng loans sa pangalan mo, o ibenta ang data mo sa black market.
Bakit mapanganib?
- Nanganganib ang pera mo. Maaaring mag-withdraw ang mga scammer mula sa bank accounts mo.
- Loans sa pangalan mo. Maaaring gamitin ng criminals ang data mo para mag-apply ng credit.
- Ibebenta ang data mo. Maaaring ibenta ang personal information mo sa ibang scammers.
Paano gumagana ang mga scammer?
Patuloy na nag-iimbento ng bagong tricks ang mga scammer — kaya mag-ingat online. Gumagawa sila ng buong schemes at, nagpapanggap bilang trusted organizations, gumagawa ng pekeng sites na malapit na ginagaya ang totoo.
- Pekeng websites. Kinokopya nila ang totoong sites para madaya kang ibigay ang data mo.
- Emails at messages. Nagpapadala ang mga scammer ng messages na humihingi ng personal details, passwords, o bank card numbers.
1. Perfect copy
2. Personal data
3. Nawawalang pera
Paano protektahan ang sarili?
Manatiling alerto. Ang personal data mo ang susi sa seguridad mo — protektahan ito, at mas mahihirapan ang mga scammer.
- Suriin ang website URL. Mas mabuti pang i-type ito sa search engine para kumpirmahing totoo ang site.
- Huwag buksan ang kahina-hinalang emails, messages, o attachments.
- Ang mga nakakaakit na alok ng “mabilisang pera” ay 99.9% scam!
- Suriin kung totoong sites. Dapat magsimula ang address sa https://, hindi http://.
- Mag-install ng maaasahang antivirus software at tiyaking updated at tumatakbo ito.
Kung may hinala kang nabiktima ka ng phishing site (naglagay ka ng bank o personal details), makipag-ugnayan agad sa pulisya at bangko mo at i-report ito!